Duyurular 10.02.2020


 

DİĞER ÜCRET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ NEDİR?

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre ücret gelirleri; gerçek ücretler (Md. 63) ve diğer ücretler (Md. 64) olmak üzere iki şekilde vergilendirilmektedir. Gerçek usulde elde edilen ücret gelirlerinin vergilendirilmesi tevkifat usulü ve/veya yıllık beyanname verilmesi yöntemiyle yapılmakta iken; diğer ücretli hizmet erbabının ödenecek gelir vergisi, hizmetin verileceği takvim yılının ikinci ayında (şubat), takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının %25'i safi ücreti olarak belirlenip, bu tutara vergi tarifesi uygulanarak hesaplanmaktadır.

1-Diğer ücretli kapsamında vergilendirilen hizmet erbapları kimlerdir?

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 64’üncü maddesine göre diğer ücretli kapsamında sayılan hizmet erbapları şöyledir;

-Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar,

-Özel hizmetlerde çalışan şoförler,

-Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri,

-Gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar,

-Gerçek ücretlerinin tespitine imkân olmaması nedeniyle, Danıştay'ın olumlu görüşü ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca bu kapsama alınanlar.

NOT: Gelir Vergisi Kanunu’nun 64’üncü maddesinin son paragrafına göre diğer ücret gelirleri için yıllık beyanname verilmez ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de diğer ücret gelirleri beyannameye dahil edilmez.

2-Diğer ücretli kapsamında vergilendirme nasıl olur?

a-Vergilendirme dönemi

Gelir Vergisi Kanunu’nun 108/3 ncü maddesi uyarınca; diğer ücretlerde vergilendirme dönemi, hizmetin ifa olunduğu takvim yılıdır.

b-Tarh yeri

Gelir Vergisi Kanunu’nun 106/2 nci maddesi uyarınca; diğer ücretlerle, gezici olarak çalışanların ticaret ve serbest meslek kazançlarının vergileri, bu ücret ve kazanç sahiplerinin ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesince tarh edilmemişse, faaliyetlerini icra ettikleri yerin vergi dairesince tarh olunur.

c-Tarh zamanı

Gelir Vergisi Kanunu’nun 109 uncu maddesine göre;

Diğer ücretlerde, hizmetin ifa olunduğu takvim yılının ikinci ayında, takvim yılı içinde işe başlanması halinde, işe başlama tarihinden itibaren bir ay içinde tarh edilir.

Öte yandan; diğer ücret sahiplerinden bu bentlerde belirtilen tarh zamanlarının hitamından evvel memleketi terk edenlerin vergileri, memleketi terke tekaddüm eden 15 gün içinde tarh olunur.

Diğer ücret sahipleri, tarh zamanlarında, vergi karnelerini bağlı oldukları vergi dairelerine ibraz ederek vergilerini tarh ettirmeye mecburdurlar.

d-Verginin matrahı ve hesaplanması

Gelir Vergisi Kanunu’nun 64’üncü maddesine göre, hizmet erbabının safi ücretleri takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının % 25'idir.

d.1.Takvim yılı içinde işe başlayan diğer ücret sahiplerinin vergi matrahı

Gelir Vergisi Kanunu’nun 110/1 nci maddesine göre; takvim yılı içinde işe başlayan diğer ücret sahiplerinin vergi matrahı, yıllık diğer ücret matrahından, işe başlama ayı hariç tutulmak suretiyle, o yılın sonuna kadarki aylara isabet eden miktardır.

d.2.Takvim yılı içinde işin bırakılması hali

Gelir Vergisi Kanunu’nun 110/1 nci maddesine göre; takvim yılının birinci yarısı içinde işini bırakan  diğer ücret sahiplerinden, keyfiyeti takvim yılının ikinci yarısı girmeden haber verenlerin ikinci taksite isabet eden vergileri terkin olunur.

e-Hesaplanan verginin ödenmesi

Gelir Vergisi Kanunu’nun 118 nci maddesi hükmüne göre, diğer ücretlerin vergisi;

(1) Öteden beri işe devam edenlerde, yıllık verginin yarısı takvim yılının ikinci, diğer yarısı sekizinci ayında;

(2) Takvim yılının birinci yarısı içinde işe başlayanlarda, yıllık verginin yarısı verginin karneye yazıldığı ayda; diğer yarısı takvim yılının sekizinci ayında;

(3) Takvim yılının ikinci yarısı içinde işe başlayanlarda, verginin karneye yazıldığı ayda;

Ödenir.

3-Diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabının muhtasar beyannameye tabi işverenler nezdinde çalışmaya başlaması durumu (Diğer ücret vergisinin mahsubu)

Gelir Vergisi Kanunu’nun 122 nci maddesi hükmüne göre; diğer ücret kapsamında vergilendirilen  hizmet erbabı muhtasar beyannameye tabi işverenler nezdinde çalışmaya başladıkları takdirde, bu tarihten sonraki aylara ait olmak üzere peşin ödemiş oldukları vergiler gerçek ücretleri üzerinden hesaplanan vergilere mahsup edilir ve mahsubu yapılan miktar hizmet erbabının vergi karnesine işveren tarafından kaydolunur.

4-Vergi karnesi alma mecburiyeti

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 247/1 nci maddesi uyarınca;  Gelir Vergisi Kanununa göre diğer ücret kapsamında vergilendirilenler vergi karnesi almaya mecburdurlar. Aynı Kanunun 248 inci maddesine göre; mükellefler, vergi karnelerinin kendileri tarafından yazılması gereken kısımlarını doldurduktan sonra, vergi bakımından durumlarını kayıt ve tescil ve karneye işaret ettirmek üzere, bunları bağlı oldukları vergi dairesine ibraz ederler. Mükellefiyete müessir olacak değişiklikler de belirtilen esaslara göre karneye işaret ettirilir. Mükelleflerin doldurdukları karneyi vergi dairesine ibraz etmeleri veya değişikliği karneye işaret ettirmeleri süresi işe başladıkları veya değişikliğin vukubulduğu tarihten başlayarak bir aydır.

5-Karnelerin muhafazası

Vergi Usul Kanunu’nun 255 nci maddesi hükmüne göre; Vergi karnesi alan diğer ücretliler almış oldukları vergi karnelerini, işin devam ettiği sürece muhafaza ederler.

6-İşverenlerin sorumluluğu (Diğer ücretli çalıştıran)

Vergi Usul Kanunu’nun 251 nci maddesi hükmüne göre; kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı ile götürü gider usulünü  kabul eden gayrimenkul sermaye iradı sahipleri, yanlarında çalışan hizmet erbabının, kanunun tâyin  ettiği süre içinde karne almalarını ve karnelerinde yazılı vergilerini ödemelerini temin etmeye mecburdurlar. 

Bu mecburiyete riayet edilmediği takdirde;

(1) Zamanında karne almamış veya vergisini tarh ettirmemiş olan hizmet erbabının vergisi iş veren kimse adına tarh edilir ve vergi cezası da aynı kimse adına kesilerek ondan tahsili olunur. Tarh edilen vergi ve kesilen ceza, işverene birer ihbarname ile tebliğ edilir. Karnesiz tespit edilen şahsa karnesi verilir ve vergisinin ödendiği karneye yazılır.

(2) Karnesini zamanında almış ve vergisini tarh ettirmiş olan hizmet erbabının zamanında ödenmemiş olan vergisi ve gecikme zammı, yanında çalıştığı tespit edilen işverenden tahsil olunur.

İşverenler, ödedikleri vergiler için asıl mükelleflere rücu edebilirler.

7-Diğer önemli hususlar

Diğer ücretliler;

(1) Gelir Vergisi Kanunu’nun 32 nci maddesine göre; asgari geçim indirimi uygulanması için, ücretin gerçek usulde vergilendirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, asgari geçim indiriminden yararlanamazlar.

(2)Gelir Vergisi Kanunu’nun 31’inci maddesinde yer alan engellilik indiriminden yararlanamazlar.

 (3) Gelir Vergisi Kanunu’nun 63’üncü maddesinde yer alan sigorta primi, şahıs/hayat sigorta primleri ve sendika aidatları gibi indirimlerden yararlanamazlar.

ÖRNEK

Bay (A) nın özel hizmetinde şoför olarak çalışan bay (K) nın 2020 yılındaki (*) vergi matrahı ve ödeyeceği gelir vergisi aşağıdaki gibidir:

(*) 2020 takvim yılı başında işçiler için uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarı 2.943 TL olarak belirlenmiştir.

-2020 Takvim yılı başında işçiler için uygulanan

 asgari ücretin aylık brüt tutarı                                               :  2.943,00 TL

-2020 Takvim yılı başında geçerli olan

 asgari ücretin yıllık brüt tutarı (2.943X 12 =)                    : 35.316,00 TL

-Safi ücret tutarı (35.316 X %25=)                                         :   8.829,00 TL

Yıllık vergi matrahı                                                                      :   8.829,00 TL

-Hesaplanan vergi tutarı (8.829 X %15)                              :   1.324,35 TL

1. Taksit tutarı (Şubat/2020) (1.324,35/2 =)                      :      662,17 TL

2. Taksit tutarı (Ağustos/2020)                                              :      662,18 TL

Bay (K) ‘nin 2020 yılı Şubat ayında vergi karnesine işleteceği yıllık vergi tutarı 1.324,35 TL olup, bu tutarı iki eşit taksitte ödemesi gerekmektedir.

VMV